Corticosteroid
Corticosteroid hay glucocorticoid là nhóm thuốc tiêm nội khớp phổ biến nhất trong điều trị thoái hóa khớp gối. Đây là các hoạt chất có cấu trúc tương tự cortisol, một hormone do cơ thể tạo ra.
Khi được tiêm trực tiếp vào khoang khớp, corticosteroid giúp giảm nhanh phản ứng viêm, hỗ trợ cải thiện tình trạng đau, cứng khớp và tăng khả năng vận động. Nhiều người có thể cảm nhận hiệu quả chỉ sau vài ngày và duy trì trong vài tuần đến vài tháng.
Theo hướng dẫn của ACR và Arthritis Foundation, corticosteroid vẫn là lựa chọn ưu tiên so với các phương pháp tiêm khác trong kiểm soát triệu chứng thoái hóa khớp gối. Tuy nhiên, hiệu quả kéo dài bao lâu sẽ phụ thuộc mức độ tổn thương khớp cũng như phản ứng của mỗi người. Hiệp hội cho biết một số trường hợp có thể duy trì hiệu quả trong vài tháng.
Tuy vậy, corticosteroid không được xem như giải pháp lâu dài vì có thể gây tác dụng phụ nếu lạm dụng. Một số tác dụng phụ có thể xuất hiện bao gồm:
Bác sĩ thường khuyến nghị khoảng cách tối thiểu giữa hai lần tiêm là 3 tháng và chỉ tiêm 2 đến 3 lần cho cùng một khớp trong một năm.
Đối với những người có bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp hoặc loãng xương, cần trao đổi kỹ với bác sĩ trước khi lựa chọn tiêm corticosteroid. Trong một nghiên cứu năm 2020, nhóm người tập vật lý trị liệu trong một năm ghi nhận hiệu quả lâu dài hơn so với nhóm được tiêm corticosteroid đơn thuần.
Hút dịch khớp Arthrocentesis
Arthrocentesis là thủ thuật dùng kim để rút bớt dịch khớp, giúp giảm sưng và giảm áp lực trong ổ khớp. Việc loại bỏ lượng dịch dư thừa có thể cải thiện nhanh cảm giác đau và khó chịu, đặc biệt khi khớp đang viêm cấp.
Thông thường, dịch trong bao khớp có vai trò bôi trơn, giảm ma sát khi cử động. Nhưng ở người bị thoái hóa khớp, tình trạng viêm khiến dịch tích tụ nhiều hơn, gây căng tức và hạn chế vận động. Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ đồng thời lấy mẫu dịch để xét nghiệm, nhằm loại trừ nhiễm trùng khớp hoặc các bệnh lý khác.
Tác dụng phụ của thủ thuật này hiếm gặp, nhưng có thể bao gồm:
Thủ thuật này được xem là an toàn và có hiệu quả tức thời cho những trường hợp sưng đau do tràn dịch khớp.
Huyết tương giàu tiểu cầu PRP
PRP là phương pháp sử dụng máu của chính người bệnh, tách lấy phần huyết tương có nồng độ tiểu cầu cao, sau đó tiêm ngược trở lại vào khớp. Tiểu cầu chứa các yếu tố tăng trưởng có vai trò hỗ trợ tái tạo mô tổn thương và giảm viêm.
Theo AAOS, PRP có thể mang lại các lợi ích như:
Tuy nhiên, PRP hiện chưa được FDA phê duyệt chính thức cho chỉ định thoái hóa khớp gối. Nhiều nghiên cứu ghi nhận tiềm năng của PRP nhưng vẫn chưa đủ bằng chứng thuyết phục. Do đó, ACR và Arthritis Foundation không khuyến nghị PRP như lựa chọn điều trị chính thức.
Chi phí PRP cũng cao hơn so với corticosteroid và hiệu quả không đồng nhất. Một số bệnh nhân cải thiện rõ rệt nhưng cũng có bệnh nhân hầu như không thấy thay đổi.
Acid hyaluronic HA
Tiêm HA còn có tên gọi khác là tiêm bổ sung chất nhầy hay viscosupplementation. HA là một chất tự nhiên có trong dịch khớp, giúp bôi trơn và hấp thụ lực tác động lên sụn. Khi thoái hóa, lượng HA giảm, khiến khớp dễ đau và kém linh hoạt.
Tiêm HA nội khớp có thể giúp:
Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy hiệu quả của tiêm HA không ổn định và thường chỉ cải thiện ở mức nhẹ. Một số người gặp phản ứng tại chỗ tiêm như:
ACR và Arthritis Foundation không khuyến cáo rộng rãi phương pháp này do thiếu bằng chứng rõ ràng về lợi ích lâu dài.
Prolotherapy
Prolotherapy là một thủ thuật tiêm dung dịch dextrose nồng độ cao vào khớp nhằm kích thích phản ứng tự sửa chữa của cơ thể. Một số nghiên cứu gần đây, gồm một phân tích được thực hiện vào năm 2023, gợi ý prolotherapy có thể cải thiện mức độ đau, chức năng vận động và biên độ vận động. Tuy vậy, các tác giả nhấn mạnh cần thêm nhiều dữ liệu để xác nhận hiệu quả.
ACR và Arthritis Foundation hiện không khuyến nghị prolotherapy. Nhưng vì nguy cơ tác dụng phụ không cao, một số chuyên gia xem đây là lựa chọn thử nghiệm khi các phương pháp khác không mang lại cải thiện.
Quy trình thực hiện
Tiêm khớp gối thường được tiến hành bởi bác sĩ tại phòng khám chuyên khoa và thường chỉ mất vài phút. Quy trình thường bao gồm:
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể siêu âm để xác định vị trí chính xác, giúp kim đi đúng vào khoang khớp. Thủ thuật không gây đau nhiều, nhưng có thể hơi khó chịu.
Hồi phục
Sau khi tiêm, người bệnh có thể về nhà ngay. Tuy nhiên, người bệnh cần:
Vùng tiêm có thể hơi nhức trong vài ngày. Nếu bạn lái xe, nên hỏi bác sĩ có cần hạn chế di chuyển ngay sau khi thực hiện thủ thuật hay không.
Ưu và nhược điểm
Ưu điểm của tiêm khớp gối:
Nhược điểm:
Câu hỏi thường gặp
Theo khuyến cáo hiện nay, corticosteroid là lựa chọn ưu tiên do có bằng chứng rõ ràng hơn so với các phương pháp tiêm khác.
Nhiều người cải thiện triệu chứng trong thời gian ngắn sau khi tiêm corticosteroid, hút dịch khớp hoặc PRP. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp để ngăn thoái hóa tiến triển.
Kết luận
Tiêm nội khớp trong thoái hóa khớp gối có thể giúp giảm đau, giảm viêm và cải thiện vận động, nhưng không phải phương pháp điều trị dứt điểm. Hiệu quả phụ thuộc mức độ của bệnh và cơ địa từng người. Nếu triệu chứng ngày càng nặng, bạn cần trao đổi với bác sĩ để xem xét các hướng điều trị khác như vật lý trị liệu, giảm cân, thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc phẫu thuật thay khớp khi cần thiết.
Bạn cần thăm khám và tư vấn chuyên sâu về các phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối? Trung tâm Y khoa Pasteur Đà Lạt cung cấp dịch vụ kiểm tra cơ xương khớp, siêu âm khớp, tiêm nội khớp, xét nghiệm và theo dõi điều trị theo tiêu chuẩn hiện đại. Hãy liên hệ hotline 19001042 hoặc đến trực tiếp tại cơ sở 1 số 16 đường Lê Hồng Phong, Phường Xuân Hương Đà Lạt và cơ sở 2 số 5 đường Thống Nhất, xã Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng để được hỗ trợ.
Cử nhân. Nguyễn Nhật Phúc
Theo Healthline
HỆ THỐNG TRUNG TÂM Y KHOA PASTEUR ĐÀ LẠT
